Định nghĩa

1. Liên từ:
   • Dùng để so sánh và lựa chọn một điều kiện, một hành động được coi là ít xấu hơn hoặc tốt hơn trong hai khả nản. Nó thể hiện sự ưu tiên, sự lựa chọn có tính toán giữa các phương án không hoàn hảo. Từ này thường đi kèm với mệnh đề phía sau để nêu lên sự lựa chọn được đề cao, và thường được theo sau bởi các cụm như "còn hơn", "hơn là".

Ví dụ sử dụng

• Liên từ:
  • Thà rằng ăn nửa quả hồng, Còn hơn ăn cả chùm sung chát lè. (Ca dao)
  • Thà rằng tôi chịu thiệt thòi một chút, miễn là mọi người được vui vẻ.
  • Trong tình huống đó, thà rằng im lặng còn hơn là nói ra những lời gây tổn thương.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thà rằng... còn hơn...": Cấu trúc phổ biến nhất, dùng để đối chiếu và nhấn mạnh sự lựa chọn ưu tiên.
  • Thà rằng thức khuya dậy sớm một hôm, còn hơn là để lỡ việc quan trọng.
• "Thà rằng... cho xong...": Diễn tả sự lựa chọn một phương án dứt khoát, dù có thể không mong muốn, để kết thúc tình trạng khó chịu.
  • Thà rằng trả lời thẳng cho xong, đừng để họ chờ đợi mòn mỏi.

Biến thể và từ gần giống

• Thà: Là dạng rút gọn, có nghĩa và cách dùng tương tự "thà rằng", thường dùng trong văn nói hoặc câu ngắn.
  • Thà chết vinh còn hơn sống nhục.
• Thảo nào: (Từ hoàn toàn khác nghĩa, chỉ xuất hiện ở đây để phân biệt) Có nghĩa là "hóa ra là thế", dùng để thể hiện sự ngộ ra nguyên nhân.
  • Thảo nào anh ấy buồn, hóa ra là bị điểm kém.

Từ đồng nghĩa

• Tốt hơn là: Thể hiện sự so sánh và khuyên nên lựa chọn phương án nào đó.
  • Tốt hơn là chúng ta nên kiểm tra lại kỹ lưỡng.
• Nên... hơn: Đưa ra lời khuyên về sự lựa chọn ưu tiên.
  • Anh nên nghỉ ngơi hơn là cố làm việc khi đang ốm.

Thành ngữ liên quan

• Thà rằng ăn nửa quả hồng, Còn hơn ăn cả chùm sung chát lè: Thành ngữ/Ca dao kinh điển minh họa cho ý nghĩa của từ. Nhấn mạnh việc chấp nhận một phần nhỏ nhưng có chất lượng (nửa quả hồng) còn hơn là có nhiều nhưng vô giá trị (cả chùm sung chát).
• Thà đốt đi còn hơn cháy rụi: Nhấn mạnh sự chủ động lựa chọn một tổn thất nhỏ, có kiểm soát (đốt), thay vì để xảy ra mất mát lớn, không kiểm soát (cháy rụi).

1. Nh. Thà: Thà rằng ăn nửa quả hồng, Còn hơn ăn cả chùm sung chát lè (cd).